De 10 belangrijkste renovatietrends in België

Renovatietrends in België

Renoveren draait vandaag om veel meer dan een nieuwe keuken, badkamer of vloer. Belgische woningeigenaars besteden steeds meer aandacht aan energieprestaties, wooncomfort, duurzaamheid en de toekomstige waarde van hun woning.

In plaats van afzonderlijke werkzaamheden uit te voeren, kiezen steeds meer mensen voor een doordacht renovatieplan. Daarbij worden de gebouwschil, verwarming, ventilatie en afwerking als één geheel bekeken.

Ook regelgeving speelt een rol, al verschilt die per gewest. In Vlaanderen moeten nieuwe eigenaars van een woning met EPC-label E of F de woning momenteel binnen zes jaar naar minimaal label D renoveren. De regels in Brussel en Wallonië zijn anders. Controleer daarom altijd welke verplichtingen gelden op de locatie van je woning. 

Welke ontwikkelingen bepalen momenteel de Belgische renovatiemarkt? We zetten tien belangrijke trends op een rij.

1. Renoveren volgens een totaalplan

Een van de belangrijkste ontwikkelingen is de verschuiving van losse ingrepen naar een gefaseerd renovatieplan. Eigenaars bekijken vooraf welke werkzaamheden nodig zijn, in welke volgorde ze moeten gebeuren en hoe de verschillende technieken elkaar beïnvloeden.

Een logische aanpak begint doorgaans met het oplossen van structurele gebreken en vochtproblemen. Daarna volgen de isolatie en luchtdichtheid van de gebouwschil, de ventilatie en pas vervolgens de verwarmingsinstallatie en binnenafwerking.

Een renovatieplan kan onder andere rekening houden met:

• de huidige EPC-score;

• de staat van dak, gevel en ramen;

• vochtproblemen en koudebruggen;

• de bestaande verwarming en ventilatie;

• het beschikbare budget;

• de gewenste fasering;

• toekomstige energie-eisen.

Door vooraf naar het volledige plaatje te kijken, vermijd je dat pas uitgevoerde werkzaamheden later opnieuw moeten worden aangepast.

2. De gebouwschil krijgt voorrang

Een energiezuinige woning begint bij een goed presterende gebouwschil. Daarom blijven dak-, muur- en vloerisolatie, hoogrendementsbeglazing en een verzorgde luchtdichte afwerking belangrijke renovatiemaatregelen.

Welke ingreep de grootste impact heeft, verschilt per woning. Bij het ene pand levert dakisolatie het meeste voordeel op, terwijl bij een ander huis vooral de gevel, ramen of vloer aandacht nodig hebben.

Een professionele analyse helpt om warmteverliezen en zwakke plekken in kaart te brengen. Op basis daarvan kan je eerst investeren in de maatregelen die voor jouw woning het meeste verschil maken.

Een goed aangepakte gebouwschil kan bijdragen aan:

• minder warmteverlies;

• een lager energieverbruik;

• warmere binnenoppervlakken;

• een gelijkmatigere binnentemperatuur;

• minder koudebruggen;

• een mogelijke verbetering van het EPC-label.

3. Gevelrenovatie combineert energieprestaties en uitstraling

Gevelrenovatie wordt steeds vaker gebruikt om zowel de technische prestaties als het uiterlijk van een woning te verbeteren. Vooral buitengevelisolatie maakt het mogelijk om een bestaande woning te isoleren zonder binnenruimte te verliezen.

Mogelijke gevelafwerkingen zijn:

• crepi of sierpleister;

• steenstrips;

• houten gevelbekleding;

• aluminium of composietpanelen;

• vezelcementplaten;

• geventileerde gevelsystemen;

• combinaties van verschillende materialen.

Een nieuw gevelsysteem kan de achterliggende constructie beter beschermen tegen regen en andere weersinvloeden. Het is wel belangrijk om bestaande scheuren, vochtproblemen en beschadigingen eerst te laten onderzoeken en herstellen.

Ook de architectuur en stedenbouwkundige voorschriften spelen een rol. Niet iedere kleur, materiaalkeuze of wijziging aan het gevelbeeld is overal toegestaan. Een professionele voorbereiding voorkomt onaangename verrassingen.

4. Het dak wordt multifunctioneel

Een dakrenovatie gaat tegenwoordig vaak verder dan het vervangen van dakpannen of roofing. Eigenaars benutten de werkzaamheden om verschillende verbeteringen te combineren.

Denk bijvoorbeeld aan:

• extra dakisolatie;

• een nieuwe, duurzame dakbedekking;

• beter isolerende dakramen;

• zonnepanelen;

• een groendak;

• buitenzonwering;

• aangepaste goten en regenwaterafvoer;

• aansluiting op een regenwaterrecuperatiesysteem.

Door deze onderdelen samen te plannen, kunnen aansluitingen technisch beter worden uitgevoerd en vermijd je dat een vernieuwd dak korte tijd later opnieuw moet worden aangepast.

Of zonnepanelen, een groendak of regenwaterrecuperatie geschikt zijn, hangt af van de dakconstructie, oriëntatie, helling, beschikbare ruimte en lokale voorschriften.

5. Woningen worden voorbereid op een warmtepomp

Warmtepompen spelen een steeds grotere rol in de overstap naar duurzamere verwarming. Toch is niet iedere woning zonder aanpassingen geschikt voor elk type warmtepomp.

Het rendement hangt onder andere af van:

• de isolatie van de woning;

• de benodigde aanvoertemperatuur;

• de aanwezige radiatoren of vloerverwarming;

• het warmteverlies;

• het beschikbare elektrische vermogen;

• een correcte dimensionering van de installatie.

Daarom verschuift de aandacht van simpelweg “een warmtepomp plaatsen” naar de woning eerst warmtepompklaar maken. Soms is bijkomende isolatie of een aanpassing van het afgiftesysteem nodig voordat een warmtepomp efficiënt kan werken.

Afhankelijk van de woning kan worden gekozen voor een lucht-waterwarmtepomp, geothermisch systeem of hybride oplossing. Laat altijd eerst een warmteverliesberekening en technisch advies opstellen.

6. Zonnepanelen worden onderdeel van slim energiebeheer

Zonnepanelen blijven een belangrijk onderdeel van veel energetische renovaties. De aandacht verschuift daarbij van zoveel mogelijk elektriciteit opwekken naar de opgewekte energie zo efficiënt mogelijk gebruiken.

Daarom worden zonnepanelen steeds vaker gecombineerd met:

• een slimme energiemeter;

• energiebeheersoftware;

• een warmtepomp;

• een warmtepompboiler;

• een laadpaal voor een elektrische wagen;

• slimme sturing van huishoudtoestellen;

• eventueel een thuisbatterij.

Een thuisbatterij is niet voor iedere woning automatisch de rendabelste keuze. Het verbruiksprofiel, de productie van de zonnepanelen, de tarieven en de kostprijs van de installatie bepalen mee of een batterij interessant is.

Een goede analyse helpt om de installatie af te stemmen op het werkelijke energieverbruik van het gezin.

7. Ventilatie wordt een volwaardig onderdeel van de renovatie

Wanneer een woning beter wordt geïsoleerd en luchtdichter wordt gemaakt, moet ook de luchtkwaliteit voldoende aandacht krijgen. Dagelijkse activiteiten zoals koken, douchen en ademen produceren vocht en vervuilde binnenlucht.

Een goed ontworpen ventilatiesysteem voert vervuilde en vochtige lucht af en brengt verse lucht binnen. Dat helpt om een gezond binnenklimaat te behouden en het risico op condensatie te beperken.

Afhankelijk van de woning kan worden gekozen voor:

• natuurlijke toevoer met mechanische afvoer;

• een centraal ventilatiesysteem;

• ventilatie met warmteterugwinning;

• lokale of decentrale ventilatie;

• vraaggestuurde ventilatie.

Ventilatie is niet alleen relevant voor nieuwbouw. Ook bij renovaties bestaan er oplossingen die in een bestaande woning kunnen worden geïntegreerd. Buildwise benadrukt bovendien dat een correcte afstelling en regelmatig onderhoud belangrijk zijn voor blijvende prestaties. 

8. Meer aandacht voor zomercomfort en een veranderend klimaat

Renovaties zijn traditioneel sterk gericht op warmte binnenhouden tijdens de winter. Vandaag wordt ook het comfort tijdens warme periodes steeds belangrijker.

Mogelijke maatregelen zijn:

• buitenzonwering;

• zonwerende beglazing waar dat zinvol is;

• nachtventilatie;

• voldoende thermische massa;

• goed geplaatste dak- en gevelisolatie;

• groendaken;

• bomen en begroeiing rond de woning;

• regenwateropvang;

• waterdoorlatende verharding.

Vooral buitenzonwering kan helpen om zonnewarmte tegen te houden voordat die via het glas binnenkomt. Actieve koeling kan nuttig zijn, maar wordt bij voorkeur pas bekeken nadat passieve maatregelen zijn onderzocht.

Een toekomstgerichte renovatie houdt dus rekening met zowel winterkou als zomerhitte en hevige neerslag.

9. Circulaire en milieubewuste materialen winnen terrein

Naast het energieverbruik tijdens het bewonen van een woning wordt ook de milieu-impact van bouwmaterialen belangrijker.

Eigenaars en ontwerpers kiezen daarom vaker voor:

• hergebruikte bakstenen en dakpannen;

• hout uit verantwoord beheerde bossen;

• houtvezel- en cellulose-isolatie;

• gerecycleerde isolatiematerialen;

• kalk- en leempleisters;

• materialen met een lange levensduur;

• afwerkingen die later opnieuw verwijderd of hergebruikt kunnen worden.

Niet ieder duurzaam genoemd materiaal is automatisch geschikt voor elke toepassing. Technische prestaties, vochtgedrag, brandveiligheid, onderhoud en levensduur blijven belangrijke aandachtspunten.

Buildwise wijst erop dat hergebruik milieu- en sociaaleconomische voordelen kan bieden, maar een zorgvuldige inventarisatie en planning vraagt. 

10. Slimme technologie wordt praktisch in plaats van luxueus

Domotica is niet langer uitsluitend bedoeld voor grote of luxueuze woningen. Betaalbare slimme toepassingen worden steeds vaker tijdens renovaties geïntegreerd.

Voorbeelden zijn:

• slimme thermostaten;

• temperatuurregeling per ruimte;

• automatische verlichting;

• gestuurde zonwering en rolluiken;

• monitoring van elektriciteitsverbruik;

• rook-, CO- en waterlekdetectoren;

• digitale toegangs- en beveiligingssystemen;

• automatische sturing van zonnepanelen en laadpalen.

De meerwaarde zit niet in zoveel mogelijk technologie installeren, maar in systemen die energie besparen, eenvoudig te bedienen zijn en betrouwbaar samenwerken.

Let bij de keuze ook op compatibiliteit, softwareondersteuning, privacy en de mogelijkheid om belangrijke functies handmatig te blijven bedienen.

Welke renovatietrend past bij jouw woning?

Niet iedere woning heeft dezelfde ingrepen nodig. De juiste keuzes hangen af van de bouwperiode, bestaande constructie, technische staat, EPC-score, gezinssituatie en het beschikbare budget.

Een professionele woninganalyse en een duidelijk stappenplan zijn daarom belangrijker dan het blind volgen van afzonderlijke trends. Los eerst structurele en vochtgerelateerde problemen op en bekijk vervolgens de gebouwschil, ventilatie en verwarming als één geheel.

Informeer je ook vooraf over vergunningen, premies en financiering. Die voorwaarden verschillen per gewest, inkomen, woning en aanvraagdatum en kunnen regelmatig wijzigen. 

Investeer in een woning die klaar is voor de toekomst

De rode draad door de huidige renovatietrends is duidelijk: eigenaars willen woningen die minder energie verbruiken, comfortabeler aanvoelen en beter voorbereid zijn op de toekomst.

Gevel- en dakisolatie, efficiënte verwarming, ventilatie, zonne-energie, klimaatadaptieve maatregelen en duurzame materialen kunnen daar allemaal aan bijdragen. Het beste resultaat ontstaat wanneer deze ingrepen zorgvuldig op elkaar worden afgestemd.

Wil je weten hoe gevelrenovatie of gevelisolatie binnen jouw renovatieplan past? De specialisten van Faccader beoordelen de staat van je gevel en adviseren een oplossing die rekening houdt met de woning, het budget en de gewenste uitstraling.

Neem contact op met Faccader voor een vrijblijvende analyse en ontdek welke gevelwerken het meeste verschil kunnen maken.